معماران معاصر ایران, اتووود - بزرگترین سایت معماری
ثبت نام عضو جدید ایمیل آدرس: رمز عبور : رمز عبور را فراموش کردم

به جامعترین سامانه ارتباطی و اطلاع رسانی معماران معاصر ایران خوش آمدید خانه |  ثبت نام |  تماس با ما |  درباره ما |  قوانین سایت |  راهنما |  تبلیغات




موضوعـات مــعـماری
معماری و دیگر حوزه های فکر   - 1649
معماری ـ موسیقی   - 19
منظر شهری   - 1549
پردیس ویترا   - 18
نظریه معماری   - 1115
سینما به ترتیب الفبا به روایت هاوارد سوبر   - 18
طراحي داخلي   - 1103
20 بنا که هرگز ساخته نشد   - 17
سازه های شهری   - 1002
کارگاهْ مسابقه قوام الدین شیرازی   - 16
تکنولوژی ساخت   - 979
مسابقه مرکز اجتماعی شهر صدرا   - 15
معماری حوزه عمومی   - 951
شهرهای در حرکت   - 15
مرزهای معماری   - 922
معماری بایومورفیک   - 15
نگاه نو به سكونت   - 887
سینما ـ طراحی صحنه ـ معماری   - 15
المان شهری   - 842
رابرت ونتوری در بیست و پنج روایت   - 15
نظریه شهری   - 815
معماری آمریکا   - 14
معماری و سیاست   - 787
ویلا ساوا ـ لوکوربوزیه   - 14
کلان سازه   - 701
فیلم پارازیت ساخته بونگْ جونْ هو   - 13
معماری مدرن   - 681
معماری و کوه   - 11
معماری پایدار   - 661
ده کتاب که هر معمار باید بخواند   - 11
روح مکان   - 581
ده پروژه کمتر شناخته شده لوکوربوزیه متقدم   - 10
آینده گرایی   - 579
فرهنگ نفت   - 10
آرمان شهرگرایی   - 573
کنگو کوما ـ استادیوم ملی توکیو   - 10
معماری منظر   - 570
بی ینال ونیز   - 10
برنامه ریزی شهری و منطقه ایی   - 556
کلیسای رونشان ـ لوکوربوزیه   - 10
طراحی صنعتی   - 551
درس گفتارهای اتووود   - 10
منتقدان معماری   - 537
معماری خوانی   - 9
نوسازی و بهسازی بافت های شهری   - 525
لیوینگ آرکیتکچر   - 9
معماری تندیس گون   - 505
معماری و رنگ   - 9
توسعه پایدار   - 500
اتوره سوتساس به روایت آلیس راستورن   - 9
معماری شمایل گون   - 476
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه دوم   - 9
باز زنده سازی   - 471
معماری و فضای زیرساخت های نرم   - 9
معماریِ توسعه   - 437
ده زن برتر تاریخ معماری مدرن   - 9
هنر مدرنیستی   - 434
معماری بلوک شرق ـ جهان در حال محو شدن   - 8
معماری یادمانی   - 380
شارلوت پریاند به روایت آلیس راستورن   - 8
طراحی نئولیبرال   - 373
مسابقه دانشجویی اتووود ـ دوردوم. مسابقه اول   - 8
معماری سبز   - 370
معماری تخت جمشید   - 8
تغییرات اقلیمی   - 359
منبع شناسی اتووود   - 7
تراشه های کانسپچوال   - 358
آلوار و آینو آلتو به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری پست مدرن   - 343
هشت کوتاه نوشته در مورد پوپولیسم   - 7
معماری ارزان   - 306
ردلف شیندلر به روایت الیس راستورن   - 7
گرمایش زمین   - 305
طراحی و پناهجویان   - 7
اتووود کلاسیک   - 304
آیلین گری به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری محدود   - 295
باوهاوس به روایت آلیس راستورن   - 7
محوطه سازی   - 293
لوسی رای به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری محلی   - 290
مارسل بروئر به روایت آلیس راستورن   - 7
بنای محدود   - 279
چارلز رنه مکینتاش به روایت آلیس راستورن   - 7
بدنه سازی شهری   - 276
باکمینستر فولر به روایت آلیس راستورن   - 7
کتابخانه ی اتووود   - 274
طراحی در بازی و تاج و تخت به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری تجربی   - 271
سائول باس به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری ـ سینما   - 265
میس ون در روهه به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری انتقادی   - 256
معماری و عکاسی به روایت آلیس راستورن   - 7
زنان و معماری   - 239
طراحی روی بام به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری های تک   - 235
رقابت مجتمع چندعملکردی شهید کاظمی قم   - 7
عکاسی   - 233
پاویون ایران ـ بی ینال ونیز 2016   - 7
مسکن حومه شهری   - 224
مینت د سیلوا به روایت آلیس راستورن   - 7
هنر انتزاعی   - 209
طراحی و ضایعات به روای آلیس راستورن   - 7
گرافیک   - 208
گونتا اشتلزل به روایت آلیس راستورن   - 7
فضای منفی   - 207
جنبش "جانِ سیاهان مهم است" و مسئله‌ی طراحی به روایت آلیس راستورن   - 7
مسکن عمومی   - 205
ریچارد نویترا به روایت آلیس راستورن   - 7
اقتصادِ فضا   - 195
طراحی در زمانه بحران به روایت آلیس راستورن   - 7
معماری و فاجعه   - 188
کارلو اسکارپا به روایت آلیس راستورن   - 7
طراحی مبلمان   - 177
پداگوژی انتقادی   - 7
مسکن روستایی   - 173
عبور از مرحله جنینی   - 7
پروژه های دانشجویی از سراسر جهان   - 169
معماری و سلامت   - 7
هنر گفت و گو   - 161
مسابقه ویلا 1400   - 6
معماری ژاپن   - 156
فرایند تکامل معماری مدرن هند   - 6
ترسیمات معماری   - 153
ورنر پنتون به روایت آلیس رستورن   - 6
معماری ایران   - 152
صد و بیست و یک تعریف معماری   - 6
معماری و رسانه   - 147
پنج پروژه لوکوربوزیه متاخر که هیچگاه ساخته نشدند   - 6
بلندمرتبه ها   - 133
معماری مصر   - 6
معماری فضای داخلی   - 127
شهرسازی کوچک مقیاس   - 5
اتووود ـ ایران معاصر   - 120
رادایکالیسم ایتالیایی در سیزده روایت   - 5
مدرنیته؛ از نو   - 96
تناقض هاوپیچیدگی ها:تئوریهای پیچیدگیِ ونتوری وجیکوبز   - 5
ویرانه ها   - 93
اکنی استودیو   - 5
معماری فاشیستی   - 89
گزارش فرانسویِ وس اندرسون   - 5
معماری مذهبی   - 87
کتاب هایی در باب یوتوپیا   - 5
معماران و چالش انتخاب معماری   - 86
معماری آمریکای جنوبی   - 5
اکسپو   - 83
تز 1400   - 4
معماری و هنر انقلابی   - 79
شهر ژنریک و نامکان ها   - 4
معماری چین   - 78
اکسپوی دبی. 2020   - 4
ویروس کرونا و معماری   - 78
چالش های اخلاقی ریاضت ورزی در معماری به روایت پیر ویتوریو آئورلی   - 4
فیلوکیتکت   - 76
چگونه یوتوپیا در روسیه انقلابی مدفون شد   - 4
گفت و گو با مرگ   - 75
فرایند خلاقیت چهار پیشگام معماری مدرن   - 4
جهان علمیْ تخیلی   - 71
همه ما سایبورگ هستیم   - 4
معماری پراجکتیو   - 70
فرهنگ کمپ به روایت سوزان سانتاگ   - 4
پالپ نیوز ِ اتووود   - 68
اختلال های تشخیصی معماران مدرن   - 4
معماری هند   - 67
اتومبیل در چهار روایت کوتاه از بری ریچاردز   - 4
معماری جنگلی   - 64
چهار یادداشت برای علی اکبر صارمی   - 4
معماری کوچک مقیاس   - 63
بلوپرینت   - 4
معماری دیجیتال   - 62
اتووودْ آبزرور   - 4
مدارس معماری   - 61
رقابت آسمانخراش ایوُلو 2016   - 3
پداگوژی   - 58
آینده کجاست؟ روایتی از رولینگ استون   - 3
زاغه نشینی   - 55
داریوش شایگان و هنر ایرانی   - 3
معماری کانستراکتیویستی   - 53
باشگاه مشت زنی   - 3
بحران آب   - 52
بازپس گیری حریم خصوصی مان به روایت آنا وینر   - 3
معماری و نقاشی   - 52
ژان بودریار؛ شفافیت، ابتذال و آلودگی رابطه   - 3
آنتروپوسین   - 52
اندیشیدن از مجرای پاسخ های کووید 19 با فوکو   - 3
معماری و هوش مصنوعی   - 51
فیلم پدر ساخته ی فلوریان زلر   - 3
معماری و روانشناسی   - 49
شش پروژه شاخص معماری پست مدرن   - 3
معماری اوایل قرن بیستم روسیه   - 47
معماری و جنگ   - 3
معماری و ادبیات   - 46
معماری و غذا   - 3
طراحی مُد   - 46
مدرنیسم هیپی   - 2
طراحی در وضعیت پندمیک به روایت آلیس راستورن   - 45
کودتایی که در مورد ان صحبت نمی کنیم   - 2
هنر روسیه   - 45
فیلم های اتووود   - 2
باهاوس   - 44
یوتوپیاهای سیاره ای . نیکیتا داوان با آنجلا دیویس و گایاتری اسپیواک   - 2
جنبش متابولیسم   - 44
تعییرات زیست محیطی ـ انقلاب یا انهدام   - 2
معماری اروپا   - 42
جودیت باتلر مارا به تغییر شکل خشم مان فرا می خواند؛ گفت و گویی با ماشا گِسِن   - 2
معماری و گیم   - 38
برج سیگرام چگونه جهانی شد؟   - 2
معماری بیابانی   - 35
زیستْ ریاضت و همبستگی در فضای اضطراری   - 2
درگذشت زاها حدید   - 35
فیس بوک، گوگل و عصر تاریک سرمایه داری نظارتی   - 2
معمارْستاره ها به روايت اتووود   - 34
رابرت نوزیک، یوتوپیا و دولت حداقلی   - 2
طراحی پارامتریک   - 34
لویی کان به روایت آلیس راستورن   - 2
اکسپو شانگهای 2010   - 33
اسمیتسن‌ ـ رابین هود گاردنز   - 2
اکسپو میلان 2015   - 28
ده پرسش از هشت معمار   - 1
معماری مجازی   - 28
چهل نکته در باب هایدگرْخوانی   - 1
پاویون های سرپنتین   - 27
شهرْخوانی با اتووود   - 1
معماری پس از یازدهم سپتامبر   - 25
تابْ آوری دفاتر نوپای معماری   - 1
معماری؛ خیر مشترک و امید اجتماعی   - 24
شهرهای پیشاصنعتی   - 1
زاها حدید از نگاه معماران ایرانی   - 21
فیلمْگفتارهای معماری و پداگوژی معماری   - 1
جشن نامه اتووود   - 21
پیتر آیزنمن و خانه شماره یک به روایت روبرت سومول   - 1
زنانِ معمارِ ایرانی و سقف شیشه ای در نوزده روایت   - 20
ان اف تی   - 1
معماری و آب   - 20
متاورس   - 1
معماری آسیا   - 19
معماری مدارس   - 1
شانزده کتاب برای ورود به جهان اِی آی و عصر آنتروپوسین   - 19

طــراحــــــــــــــان
آر ای ایکس   - 3
زیگموند فروید   - 19
آراتا ایسوزاکی   - 16
ژان بودریار   - 10
آرشیگرام   - 7
ژان نوول   - 22
آرکی زوم   - 6
ژاک دریدا   - 19
آلبرت پوپ   - 4
ژاک لوگوف   - 4
آلدو روسی   - 15
ژیل دلوز   - 34
آلفرد هیچکاک   - 5
سائول باس   - 7
آلوار آلتو   - 19
ساسکیا ساسن   - 9
آلوارو سیزا   - 9
سالوادور دالی   - 2
آن تینگ   - 4
سانا   - 5
آنتونی گائودی   - 28
سانتیاگو کالاتراوا   - 14
آنتونی وایدلر   - 5
سدریک پرایس   - 3
آنتونیو نگری   - 6
سو فوجیموتو   - 16
آنسامبل استودیو   - 2
سوپراستودیو   - 9
آنیش کاپور   - 8
سورِ فِهْن   - 6
آی وِی وِی   - 34
سوزان سانتاگ   - 10
اُ ام اِی   - 53
شاشونا زوبوف   - 4
اتوره سوتساس   - 8
شیگرو بان   - 34
ادریان لابوت هرناندز   - 5
عبدالعزیز فرمانفرمایان   - 4
ادوارد برتینسکی   - 1
فدریکو بابینا   - 30
ادوارد سعید   - 17
فرانک گهری   - 50
ادوارد سوجا   - 10
فرانک لوید رایت   - 45
ادواردو سوتو دی مُرِ   - 18
فرای اوتو   - 10
ادولف لوس   - 9
فردا کولاتان   - 2
ارو سارینن   - 29
فردریک جیمسون   - 4
اریک اوون موس   - 14
فرشید موسوی   - 3
اریک هابسبام   - 2
فمیهیکو ماکی   - 4
استن آلن   - 4
فیلیپ جنسن   - 7
استیون هال   - 32
گابریل کوکو شنل   - 2
اسلاوی ژیژک   - 18
گایاتری چاکراوارتی اسپیواک   - 7
اسنوهتا   - 6
گرگ لین   - 7
اسوالد متیوز اونگرز   - 7
گونتا اشتلزل   - 1
اسوتلانا بویم   - 5
لئون کریر   - 2
اسکار نیمایر   - 37
لبس وودز   - 26
اف او اِی   - 9
لوئیس باراگان   - 2
ال لیسیتسکی   - 5
لوئیس مامفورد   - 1
الیس راستورن   - 112
لودویگ لئو   - 3
اِم اِی دی   - 23
لودویگ میس ون دروهه   - 29
ام وی آر دی وی   - 73
لودویگ هیلبرزیمر   - 4
اماندا لِــوِت   - 4
لودویگ هیلبرزیمر   - 1
اویلر وو   - 9
لوسی رای   - 15
ایلین گری   - 8
لویی کان   - 39
ایوان لئونیدوف   - 4
لوییجی مورتی   - 1
بئاتریس کُلُمینا   - 10
لوییس بورژوا   - 8
بال کریشنادوشی   - 4
لُکُربُزیه   - 153
باک مینستر فولر   - 13
لیام یانگ   - 4
برنارد چومی   - 33
لینا بو باردی   - 4
برنارد خوری   - 2
مارتین هایدگر   - 31
برنو زوی   - 7
مارسل بروئر   - 7
بنیامین برتون   - 8
مارشال برمن   - 16
بوگرتمن   - 1
مانفردو تافوری   - 16
بی یارکه اینگلس   - 69
مانوئل کاستلز   - 2
پائولو سولری   - 4
ماکسیمیلیانو فوکسِس   - 10
پائولو فریره   - 2
مایکل سورکین   - 4
پاتریک شوماخر   - 3
مایکل گریوز   - 6
پال گلدبرگر   - 1
محمدرضا مقتدر   - 4
پرویز تناولی   - 2
مخزن فکر شهر   - 1
پری اندرسون   - 3
مـَــس استودیو   - 3
پل ویریلیو   - 28
معماران آر سی آر   - 4
پیتر آیزنمن   - 59
معماران مورفسس   - 16
پیتر برنس   - 5
موریس مرلوپنتی   - 2
پیتر زُمتُر   - 69
موشه سفدی   - 12
پیتر کوک   - 9
میشل سر   - 3
پیر بوردیو   - 5
میشل فوکو   - 59
پییر ویتوریو آئورلی   - 14
نائومی کلاین   - 4
تئودور آدورنو   - 6
نورمن فاستر   - 36
تادو اندو   - 13
نیکلای مارکوف   - 1
تام مین   - 13
هانا آرنت   - 10
تام ویسکامب   - 10
هانری لفور   - 24
تاکامیتسو آزوما   - 3
هانی رشید   - 5
توماس پیکتی   - 5
هرزوگ دی مورن   - 31
توماس هیترویک   - 31
هرنان دیاز آلنسو   - 18
تیتوس بورکهارت   - 2
هنری ژیرو   - 3
تیموتی مورتُن   - 2
هنریک وایدولد   - 1
تیو ایتو   - 25
هنس هولین   - 5
جاشوا پرینس ـ رامس   - 2
هوشنگ سیحون   - 14
جان برجر   - 2
هومی بابا   - 2
جان هیداک   - 7
واسیلی کاندینسکی   - 2
جف منن   - 2
والتر بنیامین   - 29
جفری کیپنس   - 3
والتر گروپیوس   - 18
جورجو آگامبن   - 8
ورنر پنتون   - 5
جوزپه ترانی   - 2
ولادیمیر تاتلین   - 13
جولیا کریستوا   - 2
ولف پریکس   - 1
جونیا ایشیگامی   - 4
ونگ شو   - 8
جیمز استرلینگ   - 1
ویتو آکنچی   - 12
جین جیکوبز   - 2
ویوین وست وود   - 6
چارلز جنکس   - 7
ک. مایکل هیز   - 2
چارلز رنه مکینتاش   - 7
کارلو اسکارپا   - 13
چارلز کوریا   - 15
کازو شینوهارا   - 2
چاینا میه ویل   - 4
کازیو سجیما   - 2
حسن فتحی   - 6
کالین روو   - 1
حسین امانت   - 3
کامران دیبا   - 13
خورخه لوئیس بورخس   - 2
کامرون سینکلر   - 11
داریوش آشوری   - 1
کریستفر الکساندر   - 2
داریوش شایگان   - 13
کریستین نوربرگ ـ شولتز   - 15
دانیل لیبسکیند   - 24
کریم رشید   - 5
دنیس اسکات براون   - 10
کلر استرلینگ   - 2
دیلرـ اِسکـُـفیدیو+رِنفرو   - 23
کلود پَره   - 3
دیوید رُی   - 2
کنت فرمپتن   - 14
دیوید گیسن   - 2
کنزو تانگه   - 10
دیوید هاروی   - 25
کنستانتین ملنیکف   - 3
رابرت نوزیک   - 2
کنگو کوما   - 47
رابرت ونتوری   - 31
کوپ هیمِلبِلا   - 23
رُدولف شیندلر   - 7
کورنلیوس کاستوریادیس   - 3
رضا دانشمیر   - 5
کوین لینچ   - 7
رم کولهاس   - 116
کیانوری کیکوتاکه   - 1
رنزو پیانو   - 34
کیتیو آرتم لئونیدویچ   - 1
ریچارد مِیر   - 8
کیشو کـُـروکاوا   - 8
ریچارد نویترا   - 7
یان گِل   - 9
ریموند آبراهام   - 1
یو ان استودیو   - 32
رینر بنهام   - 2
یورگن هابرماس   - 15
رینهولد مارتین   - 5
یورن اوتزن   - 1
ریکاردو بوفیل   - 7
یونا فریدمن   - 5
زاها حدید   - 196
یوهانی پالاسما   - 12

کـاربـــــــری هـا
مسکونی   -862
گالری   -94
زیرساخت های شهری   -463
هتل   -81
فرهنگی   -358
ورزشی   -67
پاویون   -288
بیمارستان و داروخانه و کلینیک   -40
موزه   -267
حمل و نقل عمومی   -39
اداری ـ خدماتی   -240
ویلا   -26
تفریحی   -180
مجموعه های مسکونی   -8
مسکونی ـ تجاری   -172
زاغه نشینی   -5
اموزشی   -148
عناصر یادمانی شهری   -3
صنعتی   -108
تجاری   -1
معماری مذهبی   -107
حامی اتووود
مقـــــــــــالات
    دیوید هاروی و شهر در قامت فهمی انسانْ تولید
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    پهنه ی معلق تهران؛ شاه عبدالعظیم یا شهر ری
        علی رنجی پور
    دیوید هاروی و شهرســــــــــــــــــــــــــــــــــازی آلترناتیو
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
    هنر گفت و گو ـ جان بریسندن و اد لوییس با دیوید هاروی
        آرش بصیرت "سردبیر اتووود"
چنـــــد پــــروژه
مجموعه مسکونی شاه پریان
طراح : علیرضا امتیاز "مدیر اتووود"
منزل شخصی دکتر دلیر - خیابان ولیعصر کوچه 8
طراح : محمود امیدبخش
مجموعه ي تجاري و پاركينگ طبقاتي شقايق
طراح : امين حشمتی
خانه شعر ، پايان نامه معماري كارشناسي ارشد
طراح : م معيت
گذرگاه همیابی
طراح : محمود امیدبخش
کاریــــــــــــابی
   کاریابی
   لیست درخواست ها ی قبلی شما
   لیست کاندیدها به تفکیک استان
   لیست فرصت های کاری به تفکیک استان
وبـــــلـاگ هـــــا
آرشیتکت نمونه
مدیر : مسعود زمانیها
معماری به مثابه ساخت-سجاد نازی
مدیر : سجاد نازی
فتوت نامه معماران
مدیر : اخوان الصفا
مجله معماری Architecture Foolad City
مدیر : مسعود پریوز
معــــرفی کتــــــاب
رهیافت پدیدارشناسی در اندیشه پیتر زومتور
نویسنده :  .
انتشارات : علم معمار

حامی اتووود
کانال تلگرامی اتووود
سیلاب توسعه؛ رود، خاک، خانه و سد گُتوند به مثابه فیزیکِ فاجعه
اتووود سرویس خبر:   تيم اتووود
1400/04/30
مـنـــــــبـع : نوشتاری از نرگس جودکی. ماهنامه شبکه آفتاب آذرماه 1392
تعداد بازدید : 366

سد گُتوند علیا از زمان ساخت تا آبگیری یکی از پروژه‌های مورد انتقاد کارشناسان محیط‌زیست بوده، با وجود این انتقادات، سد گُتوند، سال ۹۰ در استان خوزستان آبگیری شد.

یکی از مسایل مورد بحث در این پروژه گزارش ارزیابی محیط‌زیستی بود که اکنون سازمان حفاظت محیط‌زیست در اطلاعیه‌ای اعلام کرده:"شرکت آب نیرو به عنوان بدنه کارفرمایی احداث سد گُتوند اطلاعات ناقص برای گزارش ارزیابی زیست محیطی این پروژه در زمان تهیه گزارش ارزیابی ارایه کرده است. کارفرما اطلاعات مکفی از وجود گنبد نمکی ارائه نکرده پس مشاور ارزیاب براساس اطلاعات ارائه شده از کارفرما، اثرات را پیش بینی و ارزیابی کرده است".

مجله شبکه‌آفتاب در آذرماه ۹۲ گزارشی از این سد و تبعات ناشی از آن منتشر کرده است که اتووود با ذکر منبع این جا بازنشرش می کند.

خانه‌ها غرق شدند. سنجاب‌ها و کُنارها غرق شدند. روباه‌ها خبر را بو کشیده بودند، پا پس کشیدند. مورچه‌ها غرق شدند. شیرهای سنگی دیدند که آب آرام‌آرام بالا آمد و دره را پر کرد و جنگلِ کُنار را خیساند و خاطرات مردمان را تر کرد. خاطرات مردگان و زندگان. ارواح غافلگیر شدند. خروش رود شنیده نمی‌شد. تا چشم کار می‌کرد آب بود و آب. رودخانه دریا شده بود.

تا چند سال پیش دیواری نبود. کوه‌ها از هم جدا بودند. دو برادر رودررو که هرکدام دارایی خودشان را داشتند، کُنارها، سمورها و سنجاب‌ها، خانه‌ها و روستاهای خودشان را. مهندسان آمدند با ماشین‌های بزرگ. خاک و شن و ماسه آوردند و دیواری ساختند بر میانه‌ی دو کوه‌ و راه را بر رود بستند.

کارون به رفتن عادت داشت. از زاگرس می‌آمد، کوهرنگ، ارمند، خرسان، ونگ. از سرچشمه‌ی بازفت هشتصد کیلومتر راه در پیش داشت تا خود را از شمال‌ شرق به جنوبِ‌ غرب بسراند، خرمشهر را ببیند و همراهِ اروندرود، خسته در آغوش خلیج‌فارس از هوش برود. رود کوتاه نمی‌آمد اما دیوار بلند بود. بلندترین بود. ارتفاعش‌، پی‌اش، تاجش و عرضش بزرگ‌ترین بود و حجم آبی که در میانه‌ی دو کوه نگه می‌داشت، بیشترین.

علی‌خان روز اول که شنید در گُتوند سد می‌سازند فکر نکرد که باغ کوچکش پشت سد غرق می‌شود. غروب که زنان شیرِ بزهای خسته را می‌دوشیدند و مردها از روی پشت‌بام و در قاب پنجره‌ها از پیشرفت دیوار می‌گفتند و آینده‌ی دِه، علی‌خان فقط در خاطرات خیلی دورِ چاهِ نفتِ بالادست پرسه می‌زد.

زندگی در ظلم‌آباد

از مردمی که پس از آبگیری سد گُتوند علیا به حاشیه‌ی مسجدسلیمان، شوشتر و روستاهای دشت عقیلی کوچیدند، آنها که دیرتر از دیگران باروبنه را از روستاهای منطقه‌ی آب‌ماهیک و گلزاری برداشتند و حالا در "ظلم‌آباد" اجاره‌نشین شده‌اند، حاضر به فروش خانه‌‌هایشان به نرخ کارشناسان نشدند.

کوچه آسفالت نیست. سیمانِ کفِ حیاط جابه‌جا کنده شده. در اتاق تاریک پیرمردی نشسته که هر جمله را دوبار تکرار می‌کند. هر سؤال را هم باید دو بار برایش تکرار کرد. پیرمرد و پیرزن با دَه سر عائله در این خانه زندگی‌‌ می‌کنند. سه نسل پیش از او اما در آب‌ماهیک زندگی می‌کرده‌اند. آنها بعد از قطع آب و برق و جاده کوچیدند. دارایی‌شان خانه و زمینی کوچک بود. دو بار می‌گوید:"خدا می‌داند منتظر مرگم. آواره‌ی وطن شده‌ایم. هیچ نداریم. کرایه‌نشین شدیم. زندگی‌مان را آب گرفت." دورتادور اتاق، زن و مرد جوان نشسته‌اند و پسر و دختر نوجوان."از ناچاری آمدیم. در روستایمان چهار هکتار زمین را می‌کاشتیم. ولی اینجا کسی به ما زمین اجاره نمی‌دهد." برای اجاره‌خانه دو میلیون تومان ودیعه داده‌اند و ماهانه ۱۵۰ هزار تومان کرایه می‌دهند.» پسر جوانش سرباز است و بیکار.

پسر از تکرار سؤال و جواب پدر خسته شده:"همه‌ی ماجرا این است که یا باید یک شهرک برایمان بسازند یا به‌اندازه‌ای پول بدهند که بشود با آن خانه خرید. خانه‌ی ما را شش میلیون قیمت گذاشتند. مگر می‌شود با این پول خانه خرید؟ اگر شهرک داشتیم همه دور هم بودیم اما الان یکی دزفول است و یکی اصفهان". گوسفندها را فروخته:"حراج کردم." حالا دو مرغ در گوشه‌ی حیاط لابه‌لای سیمانِ کنده‌شده را می‌کاوند. پسر در را باز می‌کند تا اندک ‌نورِ عصر خانه را روشن کند."الان قیمت یک پفک هزار تومان است. در همین روستا زمین متری صدهزار تومان است. ما چطور با این قیمت‌ها زندگی کنیم. زمین ما را متری ششصد تومان قیمت گذاشتند. این نرخ خیلی کم است و ما هیچ‌وقت به این قیمت راضی نمی‌شدیم. آنها هم که این پول را گرفتند آواره‌ی شهرها شدند، مگر با این پول‌ها می‌شود در شهر خانه‌وکاشانه ساخت؟ ما توقع زیادی نداریم. در روستایمان راحت بودیم، آب و برق و مدرسه داشتیم. اما اینجا پدرم در قفس است".


قباله‌ی سی‌وپنج‌ساله‌ی باغی که غرق شد
در کوچه‌ی دیگر، گذر گله‌ای بز و گوسفند خاک به پا کرده. مرد بیش از هفتاد سال دارد. با شلوار دبیت و پیراهن راه‌راه و کلاه بختیاری ایستاده در میانه‌ی حیاط خانه. انبوه ابروان را بالا داده، با چشم‌های تیز منتظر است بداند مهمان ناخوانده این وقت روز از کجا آمده.

"چرا به ظلم‌آباد آمدی پدر جان. باغت چه شد؟"

گرهی به ابروی مرد می‌افتد که تا پایانِ دیدار باز نمی‌شود."اگر آب و برق و جاده نداشته باشی، می‌توانی پنج دقیقه اینجا زندگی کنی؟ من هشت هکتار زمین داشتم که چهار هکتارش آن طرف آب ماند. گندم کاشته بودم. چهار هکتارش هم رفت زیر آب. آواره و خانه‌خراب شدم. با یازده سر عائله دو سال است که زندگی‌ام متلاشی شده. باغ من قباله‌ی سی‌وپنج‌ساله دارد. چهارصد متر حصار و سه حلقه چاه داشتم که دو حلقه‌اش خشک شد. از رودخانه آب گرفتم و آبادش کردم. هستی و نیستی‌ام رفت زیر آب. چاره‌ای نداشتم جز تخلیه".

دستش را به نهالکِ نازک باغچه می‌گیرد."دو سال است که پول آب و برق نداده‌ام. کسی سؤال نمی‌کند به چه علت. دو پسر در خانه داشتم که از شرم بی‌پولی یکی به اصفهان رفته و یکی به دشتِ ‌بزرگ. من و پیرزن ماندیم و صاحبخانه که هر دم می‌آید سراغ طلبش. من این همه پول از دولت طلبکارم و این همه بدهکارم به مردم."

درِ نیمه‌بازِ آهنی باز می‌شود. با باز شدن در و ورود پیرزن صدای اذان کوچه را بر‌می‌دارد. صدای زن شنیده نمی‌شود. سر تکان می‌دهد. انگار عادت هرروزه‌شان است که مردم بیایند و حال پیرمرد را بپرسند که از خجالت بی‌پولی خانه‌نشین شده. می‌گوید:"دولت ملک مرا پانصد هزار تومان می‌خرد. وقتی این سد افتتاح شد گوجه کیلویی سیصد تومان بود و حالا دو هزار تومان. دو سال است پنج قِران درآمد نداریم. دولت نمی‌گوید من چه باید بکنم. آن‌قدر پول قرض کرده‌ام که در محله هم آبرو ندارم. کسی زنگ نمی‌زند و نمی‌پرسد که گودرز محمدی چرا پول آب و برق نمی‌دهد."

"زن که ساکت می‌شود مرد عذرخواهی‌ می‌کند که پذیرایی نکردند. «ما جوابگوی قدم‌رنجه‌ی شما هم نیستیم."

در غروب دلگیر ظلم‌آباد مردم ترجیح می‌دهند فاصله‌ی تمام شدن روز و تاریکی مطلق آسمان را فراموش کنند. مردها کنار درهای آهنیِ زنگ‌زده به گفت‌وگو نشسته‌اند.


به مام زر قسم

در این حیاط مردی روی کرسی چوبی نشسته. پای ورم‌کرده را دراز کرده و پای دیگر را تا نزدیک چانه تا زده. هنوز تا سرد شدن هوای دشت عقیلی کمی مانده. بزغاله‌ای زیر بشکه‌ی نفت شیطنت می‌کند. زن پشم می‌ریسد. دوک در میانه‌ی هوا و زمین بلاتکلیف چرخ می‌زند و بالا و پایین می‌رود. حواس زن به مرد است و نگاهش به زهرا. مرد اول از پسرش می‌گوید که نامزد کرده اما پولی ندارد دخترعمویش را عروس کند. نگاه دختر روی ضبط صوت خیره مانده. منتظر است پدر در میان آن همه مسأله از پول دانشگاه او هم بگوید. دختر جلو می‌آید می‌ترسد بین آن همه مشکل پدر دانشگاه او را فراموش کند. دو خواهر زهرا تا کلاس پنجم درس خوانده‌اند و دو خواهر دیگر به خانه‌ی بخت رفته‌اند. تنها او توانسته دیپلم بگیرد. سواد به او اعتمادبه‌نفس می‌دهد تا پا پیش بگذارد و بگوید:"پنج سال در خانه‌ی خواهرم بودم و در دبیرستان دشت‌بزرگ درس خواندم. اما حالا که در کنکور قبول شده‌ام نمی‌توانم بروم دانشگاه. در روستای خودمان خانه داشتیم اما آواره شدیم. پدرم شغلی ندارد. خانواده‌ی پرجمعیت ما با یارانه زندگی می‌کند."

دو سال پیش که جمعی از خبرنگاران برای بازدید از وضعیت روستاهای پشت سد به خانه‌ی مروت یوسفی در آب‌ماهیک رفتند از دخترکی نوشتند که بیمار است و در گرمای خوزستان، در بی‌برقی و بی‌آبی، به‌سختی روزگار می‌گذراند. پرستو حالا همراه با خانواده‌ در ظلم‌آباد است. حال پرستو بهتر شده اما پدر پرستو راضی به این کوچ و این خانه‌ی اجاره‌ای نیست.
"به مام زر (محمد ابن زید) قسم، ده هکتار زمین گندم و جو می‌کاشتم. حالا همه‌چیز عوض شده. ۱۵۰ هزار تومان اجاره می‌دهیم. گاو و گوسفند را فروختم و آمدم اینجا اما دیگر با آن پول نتوانستم گاوی بخرم."


یک خانه و یک اجاق

زاروزندگی‌شان اتاقِ خالی بزرگ، موکت، یک چراغ، چند پتو، آشپزخانه و اجاق گاز است. پارسال یک میلیون تومان ودیعه دادند و صد هزار تومان اجاره، امسال صاحبخانه دو میلیون تومان ودیعه می‌خواهد و۱۵۰ هزار تومان اجاره. پیش از این شاید ظلم‌آبادی‌ها این همه تقاضا برای خانه‌ی اجاره‌ای نداشتند. مادر و دو پسر در گلزاری خانه و زمین داشتند. بعد از اولین آبگیری خانواده‌های زیادی کوچ کردند اما آنها ماندند. آب و برق قطع شد اما آنها تا برج سه ماندند. سال‌ها یکجانشینی سودای کوچ را از سرشان برده بود. آخرین کسانی بودند که روستا را ترک کردند. حشمت یوسفی وقتی از ماه‌های آخر حضور در روستا حرف می‌زند نمی‌تواند روی زمین بنشیند. راه می‌رود و دست‌هایش را تکان می‌دهد:"پارسال پاییز که همه رفتند، ما ماندیم. وقتی آب آمد کمی جابه‌جا شدیم اما آب بالاتر می‌آمد. مجبور شدیم خانه را بگذاریم و برویم. بدتر از وضع اقتصادی از دست دادن فرهنگ است. همه پراکنده شدند. سال دیگر ما همدیگر را نمی‌شناسیم. اگر می‌خواستند، برایمان شهرک می‌ساختند اما آنها رفتند و یک سال خبری ازشان نبود. بعد آمدند گفتند قیمت پیشنهادی شما گران است. ما با پلاکارد رفتیم اعتراض کردیم. زمستان که برای کارشناسی آمدند با من و پدر پیرم درگیر شدند. گفتم ما در سرزمین‌های خودمان بودیم؛ شما آمدید. تمام تابستان با یک کولر آبی خراب گذشت. از لالی یخ می‌خریدیم. تمام دارایی ما حالا سه تا گوسفند است."

زنگ موبایل پسر جوان یکی از آواز‌های مسعود بختیاری است. صدای مسعود بختیاری از نوکیای رنگ‌ورو‌رفته‌ی بی‌کیفیت و خش‌دار بیرون می‌ریزد. حکایت مال‌کِنون (کوچ) است. جوان مسعود بختیاری را خوب می‌شناسد اما چیزی از کنسرت مجید انتظامی در ستایش سد گُتوند نشنیده. او بارها، همراه با معترضان به سد، روبه‌روی فرمانداری و استانداری ایستاده اما نه او و نه علی‌خان و خانواده‌های محمدی و یوسفی هیچ از جنبش‌های جهانی علیه سد‌سازی نشنیده‌اند.


اقدام علیه سدها برای آب و زندگی

سی‌وسه‌ سال پیش هواداران محیط زیست و حقوق بشر و تشکل‌های فعال اجتماعی از قاره‌های مختلف جهان جمع شدند برای تشکیل جنبش ضدسدسازی. برگزاری گردهمایی بین‌المللی مردم آسیب‌دیده از سدها اولین گام بود. تصمیم بر این شد که روزی را به عنوان روز جهانی «اقدام علیه سدها، برای رودخانه‌ها، آب و زندگی» اعلام کنند.

مارس ۱۹۹۷. شهر کوریتیبا Curitiba در برزیل میزبان اولین گردهمایی مردم آسیب‌دیده از سد شد. نمایندگان بیست کشور چهاردم مارس را روز اقدام علیه سدهای بزرگ نامیدند. هدف این اقدام، ایجاد و تقویت شبکه‌ی محلی و جهانیِ مخالف سدها بود.

سال ۱۹۹۸ اولین سالی بود که روز جهانی اقدام علیه سد داشت. چهاردهم مارس بیش از ده هزار نفر در سراسر دنیا، با هر اقدامی که توانستند، مخالفت خود را با تخریب رودخانه‌ها اعلام کردند. خواستند مردم را از خطراتی که رودخانه‌ها را تهدید می‌کند آگاه کنند. در برزیل هزاران نفر در منطقه چادر زدند تا برای مردمی که به دلیل ساخت سد ایتاپاریکا  Itaparica آواره شده بودند درخواست جبران خسارت کنند.

در مجارستان، هزاران نفر از طرفداران محیط زیست در طول رودخانه‌ی دانوب زنجیره‌ای انسانی به طول یک مایل تشکیل دادند، به نشانه‌ی مخالفت با احداث یک سد. هزاران نفر از افراد قبایل در هندوستان، پیکره‌ای نمادین از سد سردار سارُوار     

Sardar Sarovar Dam را سوزاندند و پیمان بستند به مبارزه برای حفظ معیشت و منابع خود ادامه دهند.
در آرژانتین به ساخت سد کورپوس corpus اعتراض کردند. معترضان از صبح زود با دوچرخه یا پیاده راهیِ کمپ دانشگاه شدند. نامه‌ی اعتراض‌آمیز نوشتند و تئاتر و موسیقی اجرا کردند.


شوره‌زار عقیلی

ظرفی پلاستیکی را تا نیمه از آب رود پر کرده‌اند. زرد تیره از ورای پلاستیک پیداست. عرفانی، عضو شورای روستای "چم عربون»، بطری آب را روی گل قالی می‌گذارد. «مردم روستا همه مجبورند از آب تصفیه‌شده استفاده کنند. آب چاه‌ها هم شور است. زمین بعد از آبیاری شوره می‌زند. محصول کشاورزی منطقه به یک‌پنجم گذشته کاهش یافته."

موبایل عرفانی مدام زنگ می‌زند. در خانه را می‌زنند و مردانی می‌آیند به ردیف پشتی‌ها تکیه می‌زنند. سبیل‌های یک شکل دارند. بختیاری حرف می‌زنند با خودشان. صدایشان را پایین می‌آورند وقتی سعی می‌کنند به فارسیِ شهری از مشکلات آب بگویند. استکان‌های چای پر و خالی می‌سُرد روی گل‌های زرد و قرمز قالی و بطری آب مثل گناهکاری در محکمه، همان‌جا که گذاشته‌اند، در سکوت نشسته.

"یک روز بعد از آبیاری لایه‌ای سفید روی خاک دیده می‌شود. باید نوع کشت را تغییر بدهیم وگرنه زمین‌ها باتلاق می‌شوند. زمانی از هر هکتار ده تن ذرت برداشت می‌کردیم و حالا چهار تن. نمی‌گویم همه به دلیل شوریِ خاک است اما حالا محصول خیلی کمتر شده."


ماسه‌های بیشه سهم دیوار

انبوهِ درختان گز و کُنار حاشیه‌ی کارون در جنوب دشت عقیلی بیشه‌ای ساخته بود که کودکیِ روستاهای "چم‌عربون"، "سیدون"، "بنه حیدر"، "بنه مرتضی" و حتی "ایستادگی" در خنکای آن می‌گذشت. امروز بخشی از این بیشه زمینِ لخت است. اهالی می‌گویند درختان بیشه در نتیجه‌ی بهره‌برداری شن و ماسه برای ساخت سد تخریب شده‌.

مرد میانسال تا خرداد پارسال در بخش آتش‌بار سد گُتوند علیا مشغول بود اما پروژه که پایان گرفت عذر او را هم خواستند. چای سوم را سَر‌می‌کشد و استکان خالی را روی شاخه‌ای از نقش قالی می‌گذارد، رودرروی بطری آبِ کدر کارون. «بیشه تخریب شده، بارها به شورا و بخشداری نامه‌ نوشتیم اما حرف ما را قبول نداشتند. به استانداری و فرمانداری هم شکایت کردیم. ما در این منطقه چیزی جز بیشه نداریم. روزانه صدها کامیون از سیل‌بند "بنه حیدر" می‌آمد. چند شیفت می‌آمد و می‌رفت. چهار سال ماسه‌ی رودخانه را بردند و زمین جامانده از جنگل بیشه‌ را به برخی کشاورزان اجاره داده‌اند. حدود ده هکتار از اراضی را واگذار کردند و این باعث اختلاف بین مردم هم شد. بعضی‌ها هم به فکر خشک کردن درختان باقیمانده‌ افتاده‌اند".

اصغر جمالی امسال بادمجان و فلفل کاشت. فلفل‌ها خشک شد و محصولی دست نداد."این آب شور ضرر بزرگی به ما زد، از مسؤولان می‌خواهیم یک فکری بکنند. سال‌های قبل زمینمان هفته‌ای سه تن در هر هکتار بادمجان می‌داد ولی امسال یک تن و هفتصد کیلو بادمجان چیدیم. کشاورزی که دارد از بین می‌رود حداقل از تخریب جنگل بیشه جلوگیری کنند."
مردان آخرین جرعه‌های چای را می‌نوشند. استکان‌ها بر باغچه‌ی قالی می‌نشینند. مردان کفش‌ می‌پوشند ترک چند موتور می‌نشینند و در جاده‌خاکی به سمت زمین‌های کشاورزی و بیشه می‌روند. لایه‌ای از نمک بر خاک تشنه خطی سفید انداخته…


کیفیت آب عبوری از سد
صبح یکی از روزهای مهر صدها کیلومتر دور از کوه‌های زاگرس، در مسیر جنوب به شمال اتوبان مدرس تهران، کریم شیبانی یکتا، مجری سد، قرار است به سؤال‌های بسیاری پاسخ دهد. او هیچ یک از سخنان اهالی معترض و کارشناسانی را که در دوسال گذشته به پروژه‌ی سد گُتوند اولیا انتقاد داشته‌اند نمی‌پذیرد.

روی میز دو استکان چای لبالب است، دو قاشق‌ استیل کوچک و قندانی پر. شوری کارون از نظر شیبانی هیچ ارتباطی با سد و ۱۳۰ میلیون تن نمک درون مخزن، که بعدها خبرساز شد، ندارد:"در گُتوند سه یا چهار سازند گچساران وجود دارد که یک سازند آن به علت رُخنمونِ‌ نمک حساسیت‌هایی را برانگیخت. اگرچه مشاور ابتدا معتقد بود که این سازند اثر چندانی بر کیفیت آب نمی‌گذارد، کارشناسان داخلی و خارجی مورد را بررسی کردند. پس از‌ بررسی‌ها یک لایه از رس (پتوی ‌رسی) به عنوان پوشش سازند ایجاد کردیم و فروچاله‌های سازند را که نتیجه‌ی حل شدن نمک‌ در طول سالیان بود، با گِل رُس پر کردیم. چند خروجی هم در ترازهای مختلف برای مخزن گُتوند ایجاد کردیم، چراکه نتیجه‌ی مطالعات نشان می‌داد این شوری به‌صورت لایه‌بندی در مخزن به ‌وجود خواهد آمد یعنی لایه‌های پایین مخزن شور خواهد بود و لایه‌های بالا مشکلی نخواهد داشت. برای همین در لایه‌های شور هم خروجی‌هایی گذاشتیم تا بعدها بتوانیم به‌هرصورت که خواستیم آب را ترکیب کنیم و با کیفیتی که مد نظر است به پایین بفرستیم."

نقشه‌ای از مسیر کارون و شاخه‌هایش به دیوار چسبانده‌‌اند. شیبانی می‌گوید:"در آغاز قراری که با مسؤولان برای آبگیری داشتیم این بود که آب را حداکثر با دوهزار ای سی (میزان شوری) تخلیه کنیم. گفتیم تحت هر شرایطی نمی‌گذاریم ای سی به دوهزار برسد و این محقق شد".

کارون پس از گُتوند در شوشتر به دو شاخه‌ی "شُطِیت" و "گَرگَر" تقسیم می‌شود. مجری سد جدولی از اندازه‌گیری سختی آب (ای سی) در نقاط مختلف کارون در دست دارد: "ای سیِ آب در ابتدای گرگر به ۱۲۲۵ و در انتهای آن به ۳۲۵۰ می‌رسد. استخرهای پرورش ماهی، زه‌آب کشاورزی و فاضلاب‌های میان راه ای سی را در انتهای شطیت به ۱۸۲۰ می‌رساند. از سوی دیگر دز همیشه شیرین‌کننده‌ی کارون محسوب می‌شد اما "شور عقیلی" با ای سی بسیار بالا در پایین‌دست گُتوند وارد کارون می‌شود. تغییری که از سد تنظیمی تا بالای شوشتر اتفاق می‌افتد این است که ای سی ۱۱۶۸ را به ۱۵۰۰ می رساند. بخشی از این تغییر تأثیرِ شور عقیلی است و بخشی متأثر از زه‌آب کشاورزی. با مجموعه‌ی این اتفاقات آبی که با ای سی ۱۱۶۰ رها می‌کنیم در اهواز به ۲۶۵۰ ای سی تبدیل می‌شود."

شیبانی از روزهایی می‌گوید که ای سی طبق گزارش فرمانداری‌های آبادان و خرمشهر به شش‌هزار و ده‌هزار هم رسید.

داستان شوری آب و خاک خوزستان از نگاه مجری سد گُتوند همین است: "آلاینده‌های پرورش ماهی، کشاورزی (برنج و نیشکر)، فاضلاب شهری و بیمارستانی (نماینده‌ی اهواز می‌گفت فاضلاب غسال‌خانه هم به کارون می‌ریزد)، به‌ حداقل رسیدن دِبی (جریان آب بر حسب متر مکعب بر ثانیه) کارون در محل تقاطع خلیج فارس، و برگشت مد باعث می‌شود آبی که با ای سی ۱۰۵۰ از گُتوند رها می‌شود در آبادان با ای سی هفت‌هزار و هشت‌هزار به مصرف مردم برسد. خاک خوزستان همیشه این‌طور بوده است."

پنج چاه نفتِ درون مخزن سد را هم تهدیدی برای آلودگی کارون نمی‌داند:"با هماهنگی‌هایی که با شرکت نفت شد، خطوط انتقال لوله و چاه‌ها را جابه‌جا کردند".

آیا سد باید بین این دو کوه بالا می‌رفت؟ آیا این نقطه، که اولین ورودی کارون به دشت خوزستان است، بهترین انتخاب بود؟ کارشناسان معتقدند این انتخاب اولین و بهترین انتخاب نبوده اما شیبانی می‌گوید:"چنین چیزی امکان ندارد. مطالعات ساختگاه این سدها عمدتاً به دهه‌ی چهل و پنجاه برمی‌گردد. ساختگاه کنونی گُتوند در آن زمان تعیین‌شده بوده. ما دو گزینه داشتیم: یا سه سد کوچک بسازیم یا یک سد بزرگ."

و بزرگ‌ترین انتخاب شد. سدهای بالادست هیچ‌کدام سدی برای تنظیم آب نبود اما گُتوند، هم تنظیمی است و هم سدی برای تولید ۴۵۰۰ گیگا وات برق.

سد ساخته شد و حیات ۴۱ روستا را دگرگون کرد. از هجده روستای مسجدسلیمان، نُه روستا غرق شد و نُه روستا در آستانه‌ی غرق شدن است. از چهارده روستای منطقه‌ی لالی یازده روستای بخش آب‌ماهیک زیر آب هستند. روستاهای عشایری هم غرق شدند. سه روستا اکنون جزیره‌ای شده‌اند در محاصره‌ی دریاچه‌ی سد گُتوند. ارتباط مردم با دنیای خارج قطع شده. اگر نیازی ضروری داشته باشند با تیوپ و مشک‌های بادکرده یک کیلومتر عرض دریاچه را طی می‌کنند.

مردمِ این روستاها دریا ندیده‌ بودند پیش از این. چشمشان به دیدن کوه عادت داشت و کُنار و رودی خروشان که در لابه‌لای سنگ‌ها بچرخد و پیش برود. بسیاری از آنان زمین‌ را به تشخیص کارشناس گاه فقط به متری ششصد تومان (شش هزار ریال) فروختند.

شیبانی می‌گوید:"خیلی از اینها ییلاق‌‌قشلاقی بودند و در مناطق سردسیر و در مسجدسلیمان و لالی خانه دارند. تعداد محدودی هستند که تنها محل استقرارشان اینجا بوده. اینها به‌واسطه‌ی پولی که گرفتند به لالی مسجدسلیمان یا حتی روستای نزدیک‌تر نقل مکان کرده‌اند. در این منطقه توسعه اتفاق افتاده. و به‌واسطه‌ی وجود سد دیگر در استان پدیده‌ای به نام خشکسالی و سیلاب نداریم."

سد گُتوند پنج میلیارد متر مکعب ظرفیت ذخیره‌ی آب دارد، یعنی ۲۵ برابر سد کرج. کارشناسان خواستار مطالعات ارزیابی زیست‌محیطی هستند. مجری سد می‌گوید این مطالعات انجام و اثرات مثبت و منفی سد شناسایی شده. «اصل این مطالعات به سازمان ارائه شده و سازمان بر اساس این رفت‌وآمدِ اطلاعات مصوبه را صادر کرده است." چای سرد شد.

سد گُتوند علیا ده کیلومتر از شهرستان گُتوند فاصله دارد. جاده به موازات رودخانه به سمت جاده بالا می‌رود. گوردخمه‌هایی بر دیواره‌‌ی کوه‌های اطراف جاده دیده می‌شود. خِرِفخانه‌های هزاران‌ساله با ارواح فراموش‌شده‌اش. ساختمانِ سد عظیم و هندسی است. مهندس راهنما با خوشرویی ویژگی‌های سازه را توضیح می‌دهد. سمت راستِ سد بنای یادبودی از سنگ سیاه مقابل آفتاب ایستاده. بر دیواره نام شصت تن نوشته شده که در فاصله‌ی احداث سد به دلایل مختلف جان داده‌اند: منصور بیگلری، چهل‌وهشت‌ساله، کارگر فنی، علت فوت سانحه‌ی رانندگی؛ احمد حلاج شوشتری، سی‌وشش‌ساله، ‌کارگر فنی، علت فوت سقوط از ارتفاع؛ علی قنبری، سی‌ساله، کارشناس، علت فوت ریزش مصالح…


بازنگری مطالعات و توقف سدسازی

"گزارش مفصلی از ارزیابی اولیه‌ی طرح‌های بزرگ پژوهشی محیط‌زیست داریم. اینکه چقدر از این موضوعات کاربردی و حلال مشکلات محیط‌زیست باشند برای من جای سؤال است." معصومه ابتکار درباره‌ی گنبدهای نمکی مخزن سد گُتوند هم سؤال دارد. «مطالعات زمین‌شناسی سد گُتوند و نادیده گرفتن گنبد‌های نمکی یکی از مطالعات غیرکاربردی است. دانشگاهیان باید به موضوعات پژوهشی متعهدانه نگاه کنند و با توجه به شرایط حساس محیط‌زیست جهت‌گیری پژوهش‌ها را کاربردی کنند.» رئیس کنونی سازمان حفاظت محیط‌زیست بر این باور است که محیط‌زیست نیاز به طرح‌های عظیم ندارد که نتیجه‌ای برای مدیریت نداشته باشد.

اعتراض مردمی که حاضر به فروش خانه‌ و زمین نشدند هنوز ادامه دارد. مسؤولان شرکت آب و نیرو می‌گویند تنها نُه خانوار معترضند که پول خانه‌هایشان طبق قانون با کارشناسی انجام‌شده به سازمان ثبت داده شد تا به مالکان تحویل داده‌ شود. نماینده‌ی خانوارهای معترض اما می‌گوید آنها دویست نفر هستند. آنها هم که مجبور به گرفتن پول شدند حالا در حاشیه‌ی شهرهای بزرگ به دنبال کارند. سد گُتوند در اردیبهشت ۹۲ با حضور محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌ دولت سابق، افتتاح شد. انتقادها از مسائل فنی و محیط‌زیستی این سد تا آنجا پیش رفت که رئیس سازمان بازرسی کشور نیز از بررسی مواردی همچون توقف، تخلیه و تغییر کاربری گُتوند خبر داد.

معصومه ابتکار می‌گوید مطالعات ارزیابی محیط زیستی این سد بازنگری خواهد شد. ابتکار بر اهمیت اقتصاد سبز تأکید دارد:"باید به سمتی رفت که اگر پروژه‌ای حتی ارزیابی زیست‌محیطی نداشته باشد،‌ اقتصاد سبز محیط‌زیست آنقدر قوی باشد که در محاسبات هزینه‌ها به این نتیجه برسند که این پروژه توجیه اقتصادی ندارد." سدهای زیادی در جدول سایت وزارت نیرو در صف آمادگی، بهره‌برداری و مطالعه هستند. ابتکار اما چشم‌هایش را به آسمان می‌دوزد و می‌گوید با هماهنگی و بررسی‌هایی به‌عمل‌آمده ساخت سد در کشور متوقف خواهد شد. این جمله‌ی کوتاه ابتکار یعنی اینکه ساخت سدهایی همچون سد بختیاری، که بناست بر رودخانه‌ی بختیاری (از سرشاخه‌های دز) در دامنه‌های جنوب غربی زاگرس در استان لرستان ساخته شود، متوقف خواهد شد.

بخت‌ یار این رودخانه خواهد بود. از یال اشترانکوه می‌جوشد، بی‌خیال در چین‌ دامن زاگرس می‌پیچد. در تنگ‌پنج به "سزار" می‌پیوندد و می‌شود "دز". پس از سد دز در بند قیر به کارون می‌ریزد، آنجاکه رودهای خسته اما پر "شور" در آغوش خلیج‌فارس با دریا یکی می‌شوند.



حامی اتووود
نظـــــــر اعضــــــــا
هنوز نظری برای این خبر ثبت نشده است.

ثبــــــــت نظـــــــر

  
جهت ارسال نظر باید وارد سیستم شوید. / عضو جدید
ایـمـــیـل :  
رمز عبـور :  

شهرسازی شوروی در نخستین سال های پس از انقلاب ـ بخش اول
معماران و چالش انتخاب معماری ـ فرشاد مهدی زاده ـ پل خواجو
تراشه های کانسپچوال ـ رم کولهاس و درونْ ریزی پنهانی معماری توسط شهر هوشمند
"ام وی آر دی وی" و روتردامِ دوم؛ شهری از پل ها و پله ها و بالکن های فراخِ مرتفع روی شهر وضع موجود
محو مرز امريكا- مكزيك؛ پاتريك كوردل
درباره معماران معاصر ایران :
این گروه در سال 1386 با هدف ایجاد پل ارتباطی بین معماران ایرانی معاصر گرد هم آمد.با شروع کار این وب سایت معماران متقاضی در محیطی ساده وکارآمد به تبادل پروژه ها ومقــــالات خود خواهند پرداخت ودر فضای فروم به بحث وگفتگو می پردازند.
خانه | ورود | ثبت نام | درباره ما | تماس با ما | قوانین سایت | راهنما | تبلیغات
© کلیه حقوق این وب سایت متعلق به گروه معماران معاصر می باشد.
Developed by Tryon Software Group